Er zijn veel soorten satellieten die op verschillende hoogten rond de aarde draaien. Het is belangrijk om te weten dat de hoogte van waarneming van invloed is op de kwaliteit van de beelden. Een ultralicht vliegtuigje kan op 100 meter boven het aardoppervlak vliegen waardoor de waarnemingen erg nauwkeurig en scherp zijn. Er worden dan veel details waargenomen. Satellieten staan veel verder af van het aardoppervlak, hierdoor kunnen grote gebieden in een keer worden waargenomen. Maar dit gaat wel ten kosten van de details.
De regel is dat naarmate het waarnemingsgebied groter wordt, de detaillering van het beeld afneemt. Met andere woorden: de resolutie van het beeld wordt kleiner
Satellieten kunnen naar de baan die ze om de aarde volgen onderverdeeld worden in drie groepen:
- Geostationaire satellieten
- Polaire satellieten
- GPS satellieten.
Klik op de afbeelding om de Animatie van een Geostationaire satelliet starten
Geostationaire satelliet in een baan om de aarde
Geostationaire satellieten. Deze satellieten bevinden zich op een vast punt ten op zichte van de aarde. Dit wil zeggen dat deze satellieten met de aarde meedraaien op een afstand van ongeveer 36.000 kilometer. Een geostationaire satelliet observeert altijd hetzelfde gebied. Meestal bevind deze satelliet zich boven de evenaar waardoor alleen het gebied recht onder de satelliet goed waar te nemen is. De polen van de aarde zijn onder een schuine hoek slecht waarneembaar. Een voorbeeld van een geostationaire satellieten is de Meteosat. Deze satelliet dient voor het waarnemen van weersveranderingen en moet dus ook altijd hetzelfde gebied kunnen observeren. Anders kan Erwin Krol geen leuk weerpraatje voor ons maken.
Polaire satelliet in een baan om de aarde
Polaire satellieten. Deze satellieten hebben een baan die dicht langs de noordpool en zuidpool verloopt. Deze satelliet draait dus in verticale richting om de aarde. Doordat de aarde om zijn as draait, lijkt het alsof de baan van de polaire satelliet naar het westen op schuift. Gedurende elke baan van 100 minuten draait de aarde 25 graden in oostelijke richting.
Een voorbeeld van Polaire satellieten zijn de Landsat satellieten. Dit zijn satellieten die door de NASA (VS) de ruimte ingeschoten zijn om de aarde te observeren. Op zo’n 700 a 900 kilometer van de aardkorst cirkelt deze satelliet rond de aarde in een poolbaan. De Europese tegenhanger van de Landsat is de ERS (European Remote Sensing). Het voordeel van deze type satellieten is dat de resolutie van de beelden hoog is waardoor bergplooien, olielozingen en orkanen goed zichtbaar zijn.
GPS satellieten hangen op zo’n 10.000 km van de aarde vandaan. GPS staat voor Global Positioning System en met deze satellieten wordt de positie bepaald van auto’s (TomTom), wandelaars (Geocaching) en militaire voertuigen. Die ruimte waarin de GPS satellieten draaien is erg leeg, er bevinden zich weinig andere ruimteobjecten. Meer informatie over dit type satelliet bespreken we in het hoofdstuk GPS.
Bekijk hieronder een leuk en duidelijk Amerikaans filmpje dat je alles over satellieten verteld in slechts enkele minuten. Helaas wel in het Engels.
_____
Vragen voor leerlingen
- Neem onderstaande tabel over en vul deze in.
-
a. Hoeveel megapixels heeft jouw fotocamera (op je telefoon)?
b. Wat zijn de voordelen dat jouw camera veel pixels bevat? Gebruik in je uitleg het begrip resolutie. -
Een satelliet kan beelden maken van de aarde. Bedenk zelf nog twee manieren waardoor er beelden gemaakt kunnen worden van de aardkorst.
- a. Welke type satelliet kun je ‘s nacht niet zien bewegen?
b. Leg uit hoe dat komt. - a. Maak een simpele schets van de aardbol met daarin de evenaar.
b. Teken nu de baan om de aarde van een polaire satelliet.
c. Teken ook de baan om de aarde van een geostationaire satelliet.
d. Wat is het verschil tussen beide banen? Leg uit. Ken je Erwin Kroll, die maffe weerman? Leg uit wat waarom de baan van de meteosat zo belangrijk is om het weer te kunnen voorspellen…
